Aeroplanat që s'u kthyen.
Survivorship bias: i shohim kafiqet plot e mendojmë që biznesi paska pare. Po kurrë s'i shohim ata që kanë dështu.
[Linqet e videos vendosen kur të publikohet]27 nga 100
biznese mbesin aktiveVlerësim[Video: lidhet kur publikohet]Prej 100 bizneseve, sa mbesin?
79126
16411
≈8 nga 10
Kosova: vlerësim nga seritë e ASK (regjistrime minus rritja e stokut aktiv, ≈23% dalje në vit). BE: Eurostat, firmat e lindura 2014 dhe aktive 2019.
A e dini qe n’Luften e Dyte Boterore, ushtria amerikane gati i ka blindu aeroplanat ushtarak n’vendin e gabum?
Aeroplanat qe jane kthy prej lufte kan pas plumba n’krah e n’bisht. E logjika thot: blindoji aty ku ka ma shume plumba. Se qaty e kan rrok.
Po ni matematicient, Abraham Wald, e ka pa ndryshe: aeroplanat qe jan goditt n’pjeset tjera, nuk jan kthy kurr.
Kjo quhet survivorship bias. E na e bojme qdo dit me bizneset.
E sheh ni kafiq qe ka shume pune, e thu: ta qeli nji biznes se paska pare. Po kurr s’i sheh ata qe kan deshtu.
Hade ti shohim numrat.
Prej 100 bizneseve qe hapen n’Kosove, mas 5 vjete vec 27 mbesin aktiv.
N’BE, prej 100 bizneseve, jon 45 qe mbesin.
Qe prap, n’Kosove ma shume se 70% e biznese mbyllen para se me i mbush 5 vjet. E ato s’i sheh askush.
Pra, Mos pyt sa ia kan dal, pyt sa ia kan nis.
| Pjesa | Shifra | Burimi |
|---|---|---|
| Kosovë | Regjistrime, mbyllje e stok aktiv 2013–2024 | ASK, Vjetari Statistikor 2023 (TAB 14.1, 15.2); ASK, Repertori Statistikor, Mars 2025 |
| Kosovë | ≈27 nga 100 pas 5 vjetësh (Vlerësim) | Llogaritje e Numrat Flasin nga seritë e ASK |
| BE | 82% pas 1 viti; 45% pas 5 vjetësh | Eurostat, Key figures on European business 2022 |
| Wald | Memot e SRG 1943 | AMS Feature Column, The Legend of Abraham Wald (2016) |
A kishe hap biznes nëse veç 27% e ke gjasën?
Shkruj n'koment ↓Do t'i shohësh numrat e biznesit tënd kështu?
Të njëjtën metodë që e përdorim në çdo episod, e aplikojmë në të dhënat e tua.